امروز

چهارشنبه, ۲۱ آذر , ۱۳۹۷

  ساعت

۰۰:۵۳ قبل از ظهر

سایز متن   /

 

  • هنر عشق ورزیدن

 

اریک فروم در کتاب برجسته «هنر عشق ورزیدن» مهمترین رنج انسان در این جهان را «جدایی» و پیامدهای خاص آن می داند. او به زبان استعاری با اشاره به قصه آدم و حوا به تحلیل این نکته می پردازد که چرا آدم و حوا زمانی که به همدیگر نگاه کردند از یکدیگر شرم داشتند.

 

آیا آنها بدلیل عریان بودن و دیدن جسم یکدیگر از هم شرم داشتند یا شرم آن ها ریشه در مساله ای دیگر داشت. اریک فروم معتقد است شرم آدم و حوا به عریان بودن آن ها مربوط نبود. آن ها از یکدیگر شرم داشتند، چون در جدایی از هم احساس کردند که می توانند از همدیگر «استفاده ابزاری» کنند و از همدیگر برای خود «نردبان ترقی» بسازند. فروم معتقد است این بزرگترین رنج ما در این جهان است که هم می دانیم می توانیم از دیگران برای خود ابزار بسازیم و هم می دانیم دیگران می توانند ما را ابزار خود سازند.

فروم در ادامه کتاب خود به بررسی راه حل های انسان در روبرو شدن با این رنج می پردازد و نشان می دهد ما تاکنون مبتنی بر چه شیوه هایی با این رنج روبرو شده ایم و شیوه درست روبرو شدن با این رنج کدام است. به باور فروم، تاکنون ما کوشیده ایم به دو شیوه نادرست با این رنج روبرو شویم.

 

 

 

شیوه نادرست نخستین این بوده است که دایماً کوشیده ایم خود را به شکل انسان مطلوب یا معشوق مطلوب دوران درآوریم تا بیشترین توجه را به خود جلب نماییم. ما که می دانیم دیگران در پی آن هستند از ما ابزار بسازند و می دانیم که خود ما هم در پی بهره گرفتن از دیگرانیم، پس بهتر آن است که خود را به شکل معشوق مطلوب دوران درآوریم تا در پیوند بیشتری با دیگران قرار گیریم و ابزاری بودن خود و دیگران را فراموش نماییم.

از این رو، به باور فروم ما دایما در حال رصد معیارهای مطلوب بودنیم و خود را در قالب آن معیارها جای می دهیم. فروم معتقد است این شیوه عمل ما را نابود می کند، چون معیارهای مطلوب بودن فراوان و متغیرند و ما با گرفتار شدن در این بازی وجود خود را از دست می دهیم. فروم شیوه دیگر برخورد ما این مساله را گرایش به «جمع گرایی» یا «توده ای شدن» می داند. ما دایما می کوشیم در محیط کار یا در جمع های خانوادگی یا از طریق پیوند با هویت های عام همچون ملت و دین و فرهنگ و غیره یا از طریق مصرف مشروبات الکلی و مواد مخدر، خود و ابزاری بودن خود را فراموش کنیم و با حل کردن خود در درون کلیت های بزرگ و مبهم و همذات پنداری با آن ها هم برای لحظاتی از بودن خود فارغ شویم و هم بودن خود را از طریق این ذهنیت های عام معنا ببخشیم.

 

فروم این شیوه برخورد با رنج جدایی را نیز نادرست می داند و آن را زمینه ساز تباهی قدرت و توان انسان می داند. به باور فروم ما ممکن است بتوانیم برای لحظاتی در نتیجه عیش و شادی که از با جمع بودن و در جمع بودن یا از مصرف مخدرات کسب می کنیم، موقعیت ابزارگونه خود را فراموش کنیم، اما پس از رفتن این حال دوباره با موقعیت ابزارگونه خود روبرو می شویم و آن را قویتر در مقابل خود می یابیم.فروم بهترین شیوه مواجهه ما با رنج جدایی را «عشق» می داند.

او معتقد است ما به جای اینکه بپرسیم معشوق مطلوب دوران کیست و خود را به شکل آن در آوریم تا در چرخه «زندگی ابزاری» قدرتمند ظاهر شویم، باید از طریق عاشقی و عشق ورزیدن خود را شایسته جایگاه معشوقی کنیم. او همچنین معتقد است به جای جمع گرایی کور و حل شدن در موقعیت های توده ای و موقعیت های پر از مخدر و حل کردن خود در توهمات و انتزاعیات، باید از طریق ورود به فرآیند عشق و رابطه عاشقانه به «خودشناسی» و «دیگر شناسی» و ایجاد پیوند میان خود و دیگری و رفع رنج جدایی دست یابیم.

اریک فروم، البته، با نقد اشکال منفی عشق یعنی مازوخیسم و سادیسم یعنی حل کردن خود در دیگری یا اعمال سلطه بر دیگری، «عشق» را «بخشنده بودن» تعریف می کند.

به باور فروم، در عشق ما چون غنی هستیم چیزی به دیگران نمی بخشیم، بلکه چون می بخشیم و بخشنده هستیم پس غنی می باشیم.

 

ما در عشق از چه چیزی می بخشیم؟ فروم معتقد بود ما دانایی، دلسوزی، زمان، ادراک، احساس، و در کل «درون» خود را به دیگری می بخشیم. به باور فروم، عشق چیزی جز بسط خود و گسترده ساختن فضای خود نیست که باعث می شود ما دیگر از دیگران جدا نباشیم و به ابزار کردن یکدیگر نیندیشیم، چون دیگران را ادامه خود و جزیی از خود می دانیم.

عارفه منجم

درودها

 

اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
برچسب ها:
دیدگاهها

دیدگاه ها (۲ دیدگاه)

  1. محسن ایرانی

    نخوندم این کتاب رو. ولی وسوسه شدم که بخونمش. باید جالب باشه

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی